Wat is moerbeizijde? Hoe het wordt gemaakt, beoordeeld en gedragen

Moerbeizijde is zijde die wordt gesponnen door de gedomesticeerde zijderups, Bombyx mori, die uitsluitend wordt gevoed met moerbeibladeren. Dit is de zijde waarvan bijna elke zijden kussensloop, sjaal en zijden pyjama die je tegenkomt, is gemaakt. Het is ook de enige zijde die wij gebruiken. In deze gids lees je waarin deze zijde zich onderscheidt van andere soorten, hoe ze van cocon tot stof wordt verwerkt en wat de cijfers op een etiket precies betekenen.

Waar de naam vandaan komt

De naam verwijst naar het dieet. Gedomesticeerde zijderupsen eten alleen witte moerbeibladeren. Omdat ze binnenshuis worden gekweekt, zijn de cocons schoon, licht van kleur en zeer gelijkmatig. Wilde zijde, zoals tussah, is afkomstig van andere motten die buiten op eiken en andere bomen eten. Hun cocons zijn donkerder en de filamenten korter en minder gelijkmatig. De stof die ervan wordt gemaakt voelt grover en heeft meer textuur.

Die gelijkmatigheid is precies waar het om draait. Een glad, uniform filament levert een gladde, uniforme stof op en neemt verf gelijkmatig op. Daarom kan moerbeizijde worden bedrukt met fijne details of worden geverfd in diepe, heldere kleuren.

Van cocon tot stof

Elke cocon bestaat uit één doorlopend filament, dat vaak honderden meters lang is. Om het te winnen, worden de cocons in warm water geweekt en worden de filamenten van meerdere cocons samengerold tot één draad. Dit lange, ononderbroken filament geeft moerbeizijde haar gladde gevoel: er steken maar weinig vezeluiteinden uit het garen die aan haar of huid kunnen blijven haken.

Ruwe zijde is omhuld met sericine, een natuurlijke gom. Deze wordt verwijderd in een proces dat ontgommen heet. Daarbij blijft fibroïne over, het eiwit waaruit zijde zelf bestaat. Ontgomde zijde is zachter, glanzender en lichter. In onze stap-voor-stap uitleg over hoe moerbeizijde wordt gemaakt lees je meer over het afhaspelen, weven en afwerken.

Zijde is een eiwitvezel en lijkt qua samenstelling meer op haar dan op katoen. Dat is belangrijk voor het onderhoud: wasmiddelen met enzymen, die zijn ontwikkeld om eiwitvlekken af te breken, breken ook zijde af. In de wasgids voor zijde lees je wat je beter kunt gebruiken.

Kwaliteitsklassen: wat betekent ‘6A’?

Ruwe zijde wordt ingedeeld in kwaliteitsklassen voordat ze wordt geweven. De klasse geeft aan hoe lang, gelijkmatig en schoon het filament is. Op de meest gangbare schaal is A beter dan B en C, en het cijfer vóór de letter geeft een nadere aanduiding. 6A is dus de hoogste klasse. In de praktijk betekent een 6A-label dat het garen is gehaspeld uit lange, gelijkmatige filamenten met weinig oneffenheden of breuken.

De kwaliteitsklasse beschrijft de grondstof, niet de afgewerkte stof. Ze zegt niets over het gewicht van de stof of de manier waarop die is geweven. Lees meer over wat zijde van klasse 6A betekent.

Gewicht: wat momme aangeeft

Momme (afgekort mm) is de eenheid waarin het gewicht van zijde wordt uitgedrukt. Eén momme is ongeveer 4.34 gram per vierkante meter. Een hoger getal betekent dus meer zijde per stuk stof. Lichtere gewichten vallen soepel en luchtig; zwaardere gewichten voelen dichter aan, zijn minder doorschijnend en zijn doorgaans beter bestand tegen jarenlang wassen.

• 16 momme: licht en luchtig. Veelgebruikt voor sjaals en instapmodellen van kussenslopen.
• 19 momme: een middelzwaar gewicht voor nachtkleding, kamerjassen, slaapmutsen en haarbanden.
• 22 momme: een zwaarder gewicht voor kussenslopen en slaapmaskers.
• 30 momme: zwaar, met een merkbaar voller gevoel.

In onze momme-gids worden de verschillende gewichten uitgebreider vergeleken.

Weefsels: dezelfde vezel, verschillende stoffen

Moerbeizijde kan op veel manieren worden geweven, en de weeftechniek bepaalt het uiterlijk meer dan de vezel. Charmeuse is een satijnbinding met een glanzende voorkant en een mattere achterkant; dit is wat de meeste mensen voor zich zien als ze aan een zijden kussensloop denken. Crêpe de Chine heeft een zacht, korrelig mat oppervlak. Chiffon is doorschijnend en licht. Onze gids voor charmeusezijde legt uit waarom de satijnbinding zo vaak voor beddengoed wordt gebruikt.

Daarom zijn ‘satijn’ en ‘zijde’ ook niet hetzelfde: satijn is een weeftechniek en kan worden gemaakt van zijde of polyester. De gids voor zijden versus satijnen kussenslopen licht het verschil toe.

Zo weet je zeker dat je moerbeizijde koopt

• Op het label staat welke vezel is gebruikt. Zoek naar ‘100% moerbeizijde’. ‘Zijdeachtig’, ‘satijn’ of ‘met zijdegevoel’ beschrijft een afwerking, geen vezel.
• Het gewicht wordt vermeld in momme. Zijde wordt verkocht op basis van gewicht; bij polyester satijn is dat zelden het geval.
• De stof voelt koel aan en warmt daarna op. Zijde neemt lichaamswarmte snel op en voelt niet glad en plasticachtig aan zoals polyester.
• De stof is aan beide kanten zijde waar dat van belang is. Controleer bij een kussensloop of beide kanten van zijde zijn of alleen het voorpand.

Suzhou en zijde

Suzhou, in de Jangtsekiangdelta, is al meer dan tweeduizend jaar een centrum van zijdeweverij en is de thuisbasis van SuuSilk. Op onze pagina over Suzhou vertellen we dat verhaal; onze zijden sjaals zijn voorzien van de botanische patronen en inktschilderingen waar deze traditie om bekendstaat.

Veelgestelde vragen

Is moerbeizijde echte zijde? Ja. Het is de meest voorkomende soort echte zijde, en de fijnste zijdekwaliteiten zijn ervan gemaakt.

Is moerbeizijde hetzelfde als charmeuse? Nee. Moerbei verwijst naar de vezel; charmeuse verwijst naar de weeftechniek. Charmeuse kan van moerbeizijde of polyester zijn gemaakt.

Heeft moerbeizijde speciale verzorging nodig? Gebruik koel water en een pH-neutraal wasmiddel zonder enzymen, geen wasverzachter en geen droger. Dat is het belangrijkste.